Uzdrowisko Cieplice – Jelenia Góra

Cieplice Śląskie Zdrój – dziś część Jeleniej Góry, do 1976 r. były samodzielną miejscowością uzdrowiskową, która odegrała ogromną rolę w rozwoju turystyki karkonoskiej. Słyną z gorących źródeł (od 17 do 60°C) siarkowej, silnie zasadowej wody mineralnej, skutecznej w leczeniu chorób narządów ruchu, układu moczowego i krążenia, jak również wzroku.
Źródła tego jednego z najstarszych polskich uzdrowisk, według legendy, odkrył w 1175 r. książę Bolesław Wysoki, ale pierwsza wzmianka o tutejszych Clarus Fons pochodzi z 1261 r., gdy osiedlili się tu augustianie, których w 1281 r. zastąpili joannici. Od XV w. Cieplice należały w większości do Schaffgotschów, którzy w 1403 r. ufundowali tu prebendę dla cystersów, oddając im jedno ze źródeł, co dało początek uzdrowisku. Przez wieki działały tu trzy zdroje: „klasztorny” dla bogatszych, „hrabiowski” dla biedniejszych kuracjuszy i „koński” dla ... zwierząt. W XVII w. przybywali tu kuracjusze z całego Śląska i krajów ościennych, w tym z Polski, np. w 1687 r. małżonka polskiego króla, Marysieńka Sobieska.
Najstarszym budynkiem zdrojowym jest „Długi Dom” z 1537 r., służący niegdyś jako mieszkania dla kuracjuszy. Po 1876 r. udostępniano w nim zbiory muzealne Schaffgotschów. Barokowe łaźnie wyburzono, a w ich miejscu w 1935 r. wzniesiono kompleks hotelowo-kuracyjnym (Quellenhof), według projektu Georga Steinmetza. Wewnątrz kilka elementów dawnej kamieniarki. W pobliżu historyczna zabudowa służąca kuracjuszom, z XVIII i XIX w. Z innych zabudowań uzdrowiskowych pozostały: tzw. Czerwony Dom, dawny klasztorny dom gościnny przy „Źródle Ludwika” z lat 1582-1589,  ozdobiony  sgraffiti.  Źródło  Ludwika,  (dziś Marysieńka)  z  ok.  1853 r.

Z zabytków należy wymienić kościoły: św. Jana Chrzciciela z lat 1712-1736; Zbawiciela (ewangelicki) z 1777 r.; pałac Schaffgotschów z lat 1784-1809; Teatr Zdrojowy z lat 1833-1836 i Galerię z lat 1797-1800; Pawilon Norweski, naśladujący styl skandynawski z 1908 r. (dziś siedziba Muzeum Przyrodniczego).
Zwiedzanie Uzdrowiska oraz wykupienie zabiegów w jego dyrekcji, ul. Ściegiennego 6/7.

Opracował Ivo Łaborewicz

www.uzdrowisko-cieplice.pl

Literatura:
Balińska G., Uzdrowiska dolnośląskie. Problemy rozwoju i ochrony wartości kulturowych do II wojny światowej, Wrocław 1991;
Kincel R., U szląskich wód. Z dziejów śląskich uzdrowisk i ich tradycji polskich, Katowice 1994;
Łaborewicz I., Kalendarium Cieplic Śląskich Zdroju do roku 1945, „Karkonosz”. Sudeckie materiały krajoznawcze, Nr 10/11, 1993 [1994], s. 7-19;
Terlak M., Cieplice Śląskie Zdrój i okolice. Przewodnik, Warszawa 1971;
Wereszczyński W., Proces rozbudowy majątku Gotsche II Schoffa, założyciela rodu z Chojnika i Gryfa (cz.1), „Rocznik Jeleniogórski”, t. XXXIV, 2002, s. 49-74; cz. 2, tamże, t. XXXV, 2003, s. 41-154;

Galeria

Na mapie