Zapora Josefův Důl na rzece Kamenice 

Zapora Josefův Důl na rzece Kamenice to najmłodsza zapora Gór Izerskich.
Zbiornik powstał w miejscu, gdzie wybudowanie zapory już na początku XX wieku planowała Spółdzielnia Wodna kierowana przez fabrykanta W. Riedla. Jednak po przerwaniu zapory na Bílej Desnie wszystkie prace nad tym projektem wstrzymano. Dopiero w latach 60. XX wieku ponownie zaczęto na poważnie rozważać budowę zapory na rzece Kamenice, pojawił się bowiem problem niedostatku wody pitnej w aglomeracji liberecko-jabloneckiej. W 1970 r. opracowano koncepcję zaopatrywania tego obszaru w wodę pitną. Obejmowała ona budowę zapory nad wsią Josefův Důl na potokach Blatný i Červený oraz rzece Kamenice. Wraz z zaporą zaprojektowano też stację uzdatniania w Bedřichovie i prowadzącą do niej sztolnię o długości 2,44 km. Inwestorem było Ministerstwo Gospodarki Leśnej i Wodnej Czechosłowacji oraz przedsiębiorstwo Vodohospodářský rozvoj a výstavba Praha. Projekt opracował Hydroprojekt Praha. Prace budowlane uroczyście rozpoczęto 1 czerwca 1976 r. a zakończono 1 sierpnia 1982 r. Wykonawcami były firmy Vodní stavby Praha i Sigma Hranice. Przed rozpoczęciem budowy Muzeum Północnoczeskie w Libercu przeprowadziło badania archeologiczne nieistniejącej już huty szkła Karlova huť z XVIII wieku.
Zakres budowli odpowiada standardom określonym dla podobnych obiektów przeznaczonych do użycia jako źródła wody pitnej. Ukształtowanie terenu w miejscu, gdzie miała być zlokalizowana inwestycja, wymagało wybudowania dwu korpusów ziemnych, zapory głównej i bocznej. Obie zapory są ziemne sypane, proste. Zapora główna ma wysokość 44 m i długość 360 m. W prawym boku ma kanał boczny o długości 440 m.

Przy wlocie do kanału stoi mierząca prawie 60 m wysokości wieża ujęciowa, w której oprócz upustów umieszczono także urządzenia do czerpania wody z pięciu poziomów. W sztolni o długości 2569 m poprowadzony jest rurociąg o średnicy 800 mm, połączony z tymi urządzeniami a prowadzący do stacji uzdatniania w Bedřichovie. W połowie długości kanału bocznego zapory znajduje się przelew szybowy służący do odprowadzania wód powodziowych. Zapora boczna ma wysokość 20 m, długość w koronie 360 m. Do odprowadzania przesiąków służy system rur drenażowych umiejscowionych w podłożu. Strona odpowietrzna obu zapór umocniona jest nawierzchnią trawiastą. Urządzenia technologiczne do odprowadzania wody i ujmowania jej na cele wodociągowe znajdują się w obiekcie zlokalizowanym w najniższym miejscu zapory. Jest to żelbetowa wieża o wymiarach podstawy 19,2 x 21,1 m i wysokości 59,35 m. U podstawy wieży, a także na jej szczycie, znajdują się maszynownie z urządzeniami technologicznymi. Dostęp do górnej maszynowni możliwy jest dzięki stalowej kładce o długości 150 m. Wieża połączona jest z kanałem odprowadzającym o długości 418 m i wysokości 4 m. Jego przekrój wewnętrzny ma kształt podkowy. Kanał ma ujście pod zaporą. Przelew szybowy wraz z upustami dennymi jest w stanie bezpiecznie odprowadzić tzw. tysiącletnią wodę o przepływie 212 m3/s. Między oboma zaporami zlokalizowany jest ośrodek obsługi. Częścią obiektu jest rozległy system monitorujący służący do sterowania poziomem wody w zbiorniku a także do kontroli zjawisk ważnych dla stabilności i bezpieczeństwa obu zapór i ich podłoża. Zainteresowanie wzbudzają przede wszystkim właśnie te urządzenia monitorujące oraz sztolnie.

Opracował: OHK v Jablonci nad Nisou
Tłumaczenie: Helena Jankowska

Galeria

Na mapie